Vahid Layihə- 2007: Bərdədə “Vətəndaşların məlumatlılığı və neft gəlirlərinin
səmərəli istifadəsinə maraqlarının artırılması” istiqaməti üzrə növbəti dəyirmi
masa keçirilmişdir. (24/06/2007)
Əsgər Əhməd

24 iyun 2007-ci il tarixdə Bərdə rayon mərkəzində МSŞA Koalisiyasının Vahid Layihəsi
çərçivəsində “Vətəndaşların məlumatlılığı və neft gəlirlərinin səmərəli istifadəsinə
maraqlarının artırılması” istiqaməti üzrə növbəti dəyirmi masa keçirilmişdir.
Tədbirin movzusu : “Neft gəlirləri və ondan səmərəli istifadə məsələləri”.
Tədbirdə Bərdə şəhərinin 30 – a qədər ictimai fəalı: (yerli QHT və BQXC, OXSFAM,
“İnkişaf Üçün Maliyyə” kimi beynəlxalq qurumlarının yerli ofislərinin nümayəndələri,
müəllimlər, məmurlar, və b.), həmçinin bu istiqamət üzrə həmkoordinator, Demokratik
Dəyərləri Müdafiə Fondunun rəhbəri Əsgər Əhməd və məruzəçi kimi İqtisadi və Sosial
İnkişaf Mərkəzinin (İSİM) rəhbəri iqtisad elmləri namizədi Vüqar Bayramov iştirak
edirdilər.
Tədbiri giriş sözü ilə Əsgər Əhməd açaraq qısa tanışlıq və tədbirin məqsədi, MSŞT - nin mahiyyəti, onun başlıca prinsipləri və fəlsəfəsi haqqında, MSŞA - Koalisiyasının yaranması və fəaliyyəti haqqında iştirakçılara məlumat verdikdən sonra sözü çıxışcı Vüqar Bayramova verdi. Azərbaycanın 2023-cü ilədək neft hasilatını təhlil edən iqtisadçı 2010-cu ildən sonra neft gəlirlərinin tədricən azalacağını və bu dəyişikliyin iqtisadi böhrana səbəb olmaması üçün indidən neft gəlirlərindən səmərəli istifadə olunmasının əhəmiyyətini vurğuladı. Daha sonra Vüqar Bayramov ölkənin başqa makro-iqtisadi göstəricilərini, xüsusən də dövlət büdcəsini neft gəlirləri aspektindən təhlil etdi. Neft və qaz gəlirlərindən uzunmüddətli istifadə strategiyasının hazırlanmasının əhəmiyyətini bildirən cənab Bayramov həmin sənədin əhatə edəcəyi məsələlərə toxundu. Bu zaman neft gəlirlərindən istifadə üçün xüsusi tələblərin müəyyənləşdirilməsinin əhəmiyyətini vurğulayan məruzəçi neft gəlirlərindən istifadə variantlarının iştirakçılarının diqqətinə çatdırdı. Vüqar Bayramov həmçinin təbii resursların satışından əldə edilən gəlirlərin yarada biləcəyi problemlərə də xüsusi yer ayırdı. O resursların lənəti (Devid Landes, Harvard Universiteti), Holland xəstəliyi ,“Afrika qızdırması”, insan kapitalının “dəyərsizləşməsi”, inflyasiya təzyiqi kimi problemlərin izahatını verdi və xüsusi misallar göstərdi. Çıxışında məruzəçi həmçinin neft gəlirlərinin səmərəli istifadəsində və eləcə də bu sahədə şəffaflığın təmin edilməsindəki təşəbbüslərdən danışaraq neft gəlirlərindən necə istifadə edilməsi ilə bağlı fikirlərini iştirakçılarla bölüşdü. Sonra Məruzə ətrafında qızğın və maraqlı disskusiyalar başladı.
İştirakçıları maraqlandıran və Mingeçevir tədbirindən fərqli суаллар əsasən aşağıdakılardan ibarətdir:
1. Neft hasilatının bu qədər artirilması nə qədər vacibdir?
2. İqtisadi inkişafdakı soylənilən artımı niyə əhalinin həyat səvyyəsində hiss edilmir? Bu disbalans nə ilə bağlıdır?
3. Sizcə neft gəlirləri ilə bağlı cəmiyyətin məlumatlandırılması nə dərəcədə qaneedicidir?
4. Siz dünyada neftlə zəngin və korrupsiyalaşmış elə bir ölkə tanıyırmısınız ki, o ölkə yüksək inkişaf səviyyəsinə çatsın?
Tədbirlə bağlı müşahidələrin nəticələri və iştirakçıların istəkləri:
1. Vətəndaşların (həmçinin ictimai fəal vətandaşların) MHŞT və MSŞA Koalisiyası haqqinda məlumatı demək olar ki, yoxdur. Maraqlıdır ki, MHŞT və MSŞA Koalisiyası haqqında nə bilirsiniz sualına 28 iştirakçıdan 2 nəfərin ətraflı bilgisi olduğu və 3 nəfərin isə bu barədə cüzi məlumatlı olduqlarını bildirmiş, digərləri isə umimiyyətlə bu barədə onlarda hec bir məlumatın olmadığını bildirmişlər.
2. İnsanların ən böyük istəyi neft gəlirlərindən istifadə olunaraq qeyri neft sektorunun inkişaf etdirilməsidir.
3. Azərbaycanda Neft gəlirlərinə ictimai nəzarətin necə və hansı formada həyata keçiriləcəyini təsəvvür edə bilmirlər.
4. Onlar fikirləşirlər ki, neft pullarının sağa-sola bol-bol xərclənməsi infilyasiyaya səbəb olur və bu da həyat səviyyəsi aşağı olan vətədaşların maddi durumuna cox ciddi təsir göstərir.
5. Onlar arzusundadırlar ki, neft pullarından yeni iş yerlərinin acılması üçün istifadə edilsin.