Rəydə bildirilir ki, hesabat dövrü ərzində neft hasilatının aktiv fazaya daxil olması neftin hasilatının və müvafiq olaraq mənfəət nefti həcminin artmasına, ötən dövrlə müqayisədə neft gəlirləriinin çoxalmasına gətirib çıxarıb. Koalisiya hesab edir ki, bu artım daha da çox ola bilərdi, lakin əsaslı xərclərin sürətli artımı buna imkan vermir: “Son hesabat dövründə ABƏŞ-in hasil etdiyi neftin qeyd edildiyi kimi, cəmi  8,779 mln. barreli hökumətə mənfəət nefti kimi çatmışdır ki, (ümumən hasil edilən neftin təxminən 12%-i), bu da Neft Fondunun digər informasiyasına görə, cəmi 414,3 mln. dollar vəsait deməkdir. Yəni hasil edilmiş neftin yarıdan bir qədər çoxu hələ də kapital və istismar xərclərin ödənilməsinə istifadə edilmişdir. Qalanı isə - yəni 20.5 mln. bareli podratçının mənfəəti olmuşdur.”

İctimai Birliklərin MSŞA Koalisiyasını əsaslı xərclərin bu qədər artması və onun kompensasiya vaxtının uzanması narahat edir. Digər tərəfdən, Koalisiya artan əsaslı xərclərin əsasən Azərbaycandan kənarda həyata keçirilməsi amilinə də diqqət çəkərək bu xərclərin ciddi nəzarət altında olmasını məqsədəmüvafiq sayır: “Bu nəzarət, kontraktın şərtlərinə görə, ARDNŞ-nin məsuliyyətindədir. Lakin ARDNŞ kontraktda sifarişçini, yəni Azərbaycan hökumətini təmsil etməsi ilə yanaşı, eyni zamanda icraçı tərəfin (podratçının) üzvüdür. Bu cür ikili status isə maraqlar konflikti törədən amil olaraq qalmaqda davam edir.” Koalisiya hesab edir ki, kapital xərclərinin xeyli artması səbəblərini araşdırmaq məqsədilə üçtərəfli komissiya  (hökümət, ABƏŞ və Koalisiya nümayəndələrindən ibarət) yaradılmalıdır.

Koalisiyanın rəyinə görə,yerli şirkətlərdən hökumətə daxilolmalar haqqında məlumat yenə də ziddiyyətlidir: “Bir il ərzində yerli şirkətlərdən hökumətə ödəmələr 3 dəfədən çox artmışdır. Əgər 2005-ci ildə AÇG sazişi çərçivəsində mənfəət vergisi ödənilmirdisə, 2006-cı ildə artıq sazişin iştirakçılarından, ARDNŞ də daxil olmaqla, hökumətə mənfəət vergisi ödənilir. Amma bununla yanaşı, hesabatda əksini tapmış mənfəət vergisinin məbləğı şübhə doğurur. Belə ki, əgər 2005-ci ilin ilk 6 ayı üçün  yerli şirkətlərdən daxil olan mənfəət vergisi 8,5 mln. AZN. idisə, hesabat dövründə bu rəqəm cəmi 3,1 mln. AZN. artaraq 11,6 mln.AZN. olmuşdur.  Narahatçılığa səbəb olan budur ki, AÇG-nin xarici payçıları 2006-cı ilin 1-ci yarısında 213 mln. AZN mənfəət vergisi ödəmişlərsə, ən sadə hesabalamalara görə, sazişdə 10% paya malik olan ARDNŞ yalnız bu sazışdəki fəaliyyətinə görə təxminən  23,6 mln. AZN mənfəət vergisi ödəməli idi. 15 mln.AZN həcmində fərqin nə ilə izah olunması Koalisiya üçün sual olaraq qalmaqdadır. Yerli şirkətlərin ödəməli olduğu digər vergilərlə də bağlı sual doğuran məqamlar var və Koalisiya ümid edir ki, ARDNŞ bütün qeyd edilənlərə aydınlıq gətirəcək.”

Ictimai Birliklərin Koalisiyası həmçinin hesabatların nəzərdə tutulan vaxtdan  gec təqdim olunması ilə bağlı yaranmış problemin tezliklə aradan qalxacağına  və növbəti hesabatın Anlaşma Memorandumunda müəyyənləşdirilmış qrafikə uyğun olaraq vaxtında təqdim olunacağına  ümid edir.

Koalisiya bildirir ki, şirkətlərin hesabatlarının fərdi qaydada  açıqlanmaması audit rəyində göstərilən kənarlaşmaların hansı şirkətlərin günahı ucbatından baş verməsini müəyyənləşdirməyə çətinlik yaradır. Digər tərəfdən isə Koalisiyanın  informasiya sorğusu məqsədilə bp və ARDNŞ-yə ünvanladığı məktubların cavablandırılmaması narahatçılığı artırır.  Koalisiyabu faktı “Məlumatın əldə edilməsi haqqında” qanunun tələblərinin pozulması kimi qiymətləndirir.

Bütün qeyd edilən çatışmazlıqların aradan qaldırılması üçün İctimai  Birliklərin MSŞA Koalisiyası Təşəbbüs çərçivəsində hökumətin 5-ci hesabatı  üzrə  aşağıdakı təkliflərin nəzərə alınmasını tövsiyyə edir:

• Anlaşma Memorandumunun tələblərindən irəli gələrək, mövcud hesabat sisteminin təkmilləşdirilməsi məqsədilə tərəflər arasında yeni müzakirələrə başlanmalı;
• Şirkətlərin fərdi qaydada hesabatlar təqdim etməsi məqsədilə Hökumət Komissiyasının və İctimai Birliklərin MSŞA Koalisiyasının təşəbbüsləri genişləndirilməli;
• Hesabatlar üzrə auditor rəyinin hazırlanması məqsədilə keçirilən tenderdə rəqabət şəraiti təmin edilməli və bu prosesə digər nüfuzlu şirkətlər də cəlb olunmalı;
• Şirkətlərin hesabatlılıq sistemində bilməyərəkdən yaranmış problemin həllı məqsədilə personal üçün kurslar təşkil olunmalı;
• ARDNŞ-nin  ikili statusu aradan qaldırılmalıdır. ARDNŞ imzalanmış kontraktlarda payçılardan biri olduğuna görə onun məsuliyyətində olan hökumətin təmsilçiliyi ilə əlaqədar müvafiq vəzifələr digər dövlət orqanına tapşırılmalıdır. Bu zaman imzalanmış kontraktlarda müvafiq dəyişikliklər də edilməlidir.

Hökumət Komissiyasının sədri, Dövlət Neft Fondunun icraçı direktoru Şahmar Mövsümov Koalisiyanın rəyinə münasibət bildirərkən “Əsrin kontraktı” üzrə əsaslı xərclərin artmasının “belə irihəcmli layihələr üçün” təbii olduğunu bildirib. Bununla yanaşı, o, Koalisiyanın rəyində qeyd olunan bütün məqamların araşdırılacağını və müvafiq arayışın hazırlanacağını qeyd edib.